İran ve Otomotiv Sanayii -2

iran renault

     Devrim öncesi ABD ile siyasi yakınlık öyle aşamadaydı ki  bu sebepten 2. en büyük F – 14 filosu halen İranda bulunuyor. ( İsrail , Japonya  , Güney Kore ,İngiltere gibi ülkelere rağmen ) Chinook helikopterlerini biz daha yeni aldık İran ise 40 sene önce sahipti ağır nakliye helikopterlerine !!!

     İranda Yaşı 60 ve üstü olanlar özellikle o dönem ekonomik olarak iyi olan insanlar şah dönemini doğal olarak hep gururla anlatıyorlar.Tabiki dönemsel  şartlar ve sosyal  serbestlik  geçmişi özlettiriyor. Mercedese borç verilmesi ,  torna tezgahlarının çok ucuza alınabilmesi , (Petrol rahatlığı British Petrol  öncesi  British Persian zamanları) gibi karışık şehir efsaneleri anlatılıp duruyor.

    Sinema  , karikatür gibi kültürel üretimde bizden çok çok ilerdeler.Kitap ve okuma konusu devlet politikası olmuş durumda ve hiç değişmiyor.Kitap -yayın – yayım işleri devlet desteğinde.Küçük yaşta eğitim, Kadınların ve kız çocukların küçük yaşta eğitimi öncelikli alanları.Zaten kadının sosyal hayattaki yeri  trafikte ve çarşı pazarda kolaylıkla göze çarpıyor.Kadın şöförlerin kullandığı kadınlara özel dolmuşlar , taksiler, Seçme kadın güvenlik görevlileri en çabuk farkedilenler.

    Perslilerin Samilerle İslam öncesinden olan rekabetleri binlerce yıla rağmen hiç değişmemiş.ırak Basra bölgesinden başlayıp Bahreyn , Doğu Arabistan , Yemenle devam edip Lübnan Hizbullahı derken kuşatma günümüzde Suriye ile tamamlanmış durumda nerdeyse.Bir dönem Mısır ve Tunus ile ciddi yakınlaşma olduysa da yakınlaşma çabuk söndü .İranın kültürel ! yayılımı öyle bir aşamada ki Hindistan , Pakistan , Tacikistan , Afganistan ,  Hatta Latin Amerikadaki  ABD karşıtı yönetimli ülkeler ile İranın ilişkileri  iyi incelenirse İranı ve İranın İslam anlayışını daha iyi anlayabiliriz.Örneğin Chavez ile Traktör fabrikası ortaklığı stratejik füze üssü  propagandası oluyor doğal olarak. Tabiki bu kadar emperyal çalışmalar ! İran halkı için oldukça pahalıya patlamış.Asgari ücret , asgari geçimin yarısından az . Evler  deprem gerçeği ile çelik konstrüksiyon ağırlıklı ve sağlam olduğundan oldukça pahalı.İran kapitalizmle oldukça kanlı bıçaklı olmasına rağmen  bedavaya yakın benzin , doğalgaz , GSM ile insanlar bir yola sokuluyor. 10 bini bulan Kia Pride alıp son ses müzikle Tahran sokaklarında dönmeye başlıyor. Genç İranlılar ekonomik şartlardan dolayı evlenemiyor.Rejim bu konuda çaresiz.

   İranlılar çalışmayı o kadar sevmiyor ki (bu konuda tam bir ortadoğu ülkesi) yarım saati geçen taksi bekleme süremize sabreyle sabreyle diyebiliyor insanlar.Şu günlerde İran saati kavramı ülkemizde daha da anlaşılır olmuş.Çalışmama o kadar genel bir huy ki ekmek üretene bile devlet destek verir olmuş.Tabi ki bu çıkmaz yolun sebeplerinden birisi Mecburen Çinden alınan hemen herşeye karşılık petrol satılması. Çin zaten ucuza herşeyi sattığı için pek tabiki İrana iç piyasasında üretilebilir  bir şey kalamıyor.Yurt dışına da petrol dışında verecek çok fazla birşeyi yok.

   İnsanlar Ayetullahlar ve Mollalardan o kadar bunalmış ki  , Türk olduğumuz  fark edilince Türkçe küfürleri  de duyuyoruz muhabbet aralarında.Anlayabildiğimiz kadarıyla ekonomi tamamen devlet kontrolünde devletin kontrolü ise Molla ve Ayetullahlarda.Metro , Havayolu şirketi gibi büyük tekel organizasyonlardan bazılarının hangi devlet başkanına ait olduğu konuşuluyor esnaf muhabbetlerinde.    

    Uyuşturucu bulunduğunda direk idam olmasına rağmen çeşit çeşit uyuşturucu sigara kadar doğal, içkiler ise ev yapımı yada Ermenistan yapımı.Popüler batı müziği söşle dursun , halk müziği sanat müziği türkü gibi  ezgiler dahi yasak. Televizyon uydu alıcıları yasak.belki bu sbepten bazı farsça yayınlar iran dışından.Özetle rejimin istemediği çoğu şey illegal ama çok kişi kullanıyor.

    Riziko kopyası yarışma programı , spor programları ,hava durumu başlangıcında bile rejimin istediği dua selamla açılıyor programlar, yani oldukça abartılı . Haber ajansları (F 5 altaypılı uçağını fiber gövdeden değiştirip değiştirip ) görünmez teknolojili süper uçaklar yaptıklarını ısrarla söylüyorlar.İsrail jetleri yakın zamanda Tahran semalarına ulaşınca Hava Kuvvetleri  Generali görevden alınarak teknolojik ilerlemesine devam etti  İran.Bütün olan bitene rağmen İranda bulunan her renkten insan kendi bayrağına , sınırlarına,ortak kültürüne bizden daha düşkün.Kendi  iç  kavgalarında yabancı ajanlığı sömürge hayranlığını kullanan yok denecek kadar az.

   Filistin konusu İran için olmazsa olmaz bir konu.Yol kenarlarında kilitli metal kutular bağış için ve kimse bu kutuları patlatıp zarar vermiyor veremiyor. Polis oldukça etkili ve saygın (yada başka değişle korkuluyor).Polis gelince işler değişiyor bizdeki gibi Polisin üstüne yürünüp taciz edilemiyor.

 

Önder DALGIÇ 

 

 

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s