İran ve Otomotiv Sanayii – 1

iran kadın sürücü

     Ortadoğu kültüründen bariz farklılıkları olmasına rağmen diğer ortadoğu ülkeleri gibi çalkantılı asırlar geçiren  İran  , aynı topraklar üzerinde binlerce yıldır duran 3 ülkeden (Çin  – Hindistan)  birisi. İran hakkında  özellikle 80 ‘lerde  o kadar çok olumsuz ve farklı şey söylendi ki  ; kültürel ortak geçmişimize rağmen  , ekonomik  ve siyasi  işbirliğimiz (belkide tanıyamama ) yüzünden hep ikircikli oldu.Tam komşu olarak tanımaya başlamışken ekonomik dengesizlik bizim aleyhimize döndü ve uzun süredir  cari açık  veriyoruz.

     Yazının ilk iki bölümünde İranın  daha çok ekonomik kültürel  ve siyasi görüntüsünü . 3 . bölümde olursa 4. bölümde ise teknoloji ve otomotiv görüntüsünü (2008 yılında kendi gözlemlerimle edindiğim  tecrübelere dayanarak) anlatmaya  çalışacağım.

     Yaz dinlencesinde  yurtiçinde sıcaktan bunalıp daha sıcak ,  nemli ve kapalı  yerlere gitmeyi  tuhaf bulduğumdan ; ucuz – keşfetme ve öğrenmeye dönük dinlence daha makul geldi.Hazırda bulunan pasaportla vize gerektirmeyen ekonomik ve yabancılık çekmeyecek bir yer baktım .Ciddi bir  araştırma da yapmadım.Ermenistan Suriye  hep siyasi olarak sorunluydu,Irak savaştan başını  30 senedir kaldıramamıştı  ve güvenlik sıkıntısı ciddi derecede  idi.Kazım Karabekir Paşamızın Kurtuluş Savaşında  Nahçıvan Tebriz illerinden Erzuruma geçtiği aklımda kalmıştı. Güney Azerbeycan eyaletinin hep Türk olduğunu da düşününce en kötü ihtimalle İranın derinliklerine veya  Hazar kıyısına gidemesek de Tebrizi görüp geliriz dedik.

    ABD büyükelçiliği ! yakınında bulunan Tahran otobüs yazıhanesinden 50 Dolara aldığım biletle 36 saatlik yolculuk başladı.Debriyajı  öğrenememiş  otobüs şöförlerine ilk defa burada rast geldim.500 litre yada üstü deposu olduğunu öğrendiğimiz  yarı Çin yarı Avrupa görünümlü – İran üretimi  kamyon vari (Volvo / Daf lisansı olup olmadığını anlayamadığım  , ki muhtemelen lisanslı ) otobüsle Ağrı dağı eteklerine vardık.Otobüste İranlıların ayak tabanları (muhtemelen Antalyadan , ben Ankaradan olan kısmını biliyorum ) öndeki koltuğun üstünde  İran sınırına kadar durdu . En arkada 2 koltuktan diğer çapraz  2 koltuğa bende ayaklarımı uzattığımdan , her  kalkışta  şahlanan otobüsle pek bi uyumlu oldu.İranlıların Araplardan farklı bir kültüre sahip olduğunu ilk bu şekilde gözlemledim.

Mazot İran ile kıyaslayınca birkaç yüz kat pahalı.Haliyle  ikmal İran Türkiye sınırına yakın yerden yapılıp tekrar o noktaya dönene kadar tasarlanmış.

    Sınıra kadar 2 saatte bir saç tarayıp makyaj yapan İranlı hanımların ”çoğu” sınırı geçer geçmez hidayet buldu.Otobüste  Türk yolcu ile yol arkadaşlığı başlayınca Tebriz yerine son durak Tahranda inmeye karar verdim.İranlı yolcuların İran polisine tutumları ve yol boyu hareketlerini yol arkadaşım eşliğinde hımm diye diye anlamaya çalıştım.

    Otobüs cam manzarası  oldukça kurak ve sıcak ülke görüntüsü verdi Tahrana kadar.Otobüsten iner inmez otele koşturduk. Sağolsun yol arakadaşı askerlik arkadaşı gibiydi.Otel ücretleri diğer çoğu şeyin aksine oldukça pahalı 50-150 dolar gecelik otelleri bulmak kolay. 10-15 dolarlık otelleri bulmak hele ki temizini bulmak çok kolay değil.

    Yolculuğum gezi gözlemden birden ticarete döndü.Yol arakadaşımın Azeri tanıdıklarına çalıştığım şirketin ürünlerinin resimlerini gösterip anlatıp satıp 3000 dolar parasını da peşin  olarak  cebe koyup üste fuar bağladık.Fuar bitimi malı verip , kalan 2000 doları almak üzere sözleştik.Pazarda sebze satar gibi Jeneratör satan tüccarları da burada görmek nasipmiş. Hava atarak biz jeneratörü  50 senedir biliyoruz siz 20 – 30 senedir biliyorsunuz diyor Azeri ortağımız.Tüm dünyaya Jeneratör motorunu uzak doğunun sattığı tüccarları hiç ilgilendirmez zaten  , ne de olsa 3. Dünya ülkesi mantığı. Jeneratörün bu kadar popüler olma sebebi  elektrik üretememe eksikliğinden ve benzinin birkaç kuruşa satılmasından başka sebeple değil.

 

Önder DALGIÇ

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s