Elektrikli Araçlar Ne Zaman Ucuzlayacak yada Pasta Ekmekten Ucuz Olur mu ?

106 1

   Uzun menzilli elektrikli otoların ve tam hibrid otoların 10 -15 bin dolar / euro olacağı beklentisi , bilinçsiz bir şekilde yayılıyor.

Pasta içerisinde yağ , kıvam artırıcılar , meyve aromaları, çikolata , kakao ….. gibi malzemer bulunurken ekmekte bulabileceğimiz bileşenler un ,su ,tuz, mayadan öteye gitmez. Bu örnek elektrik motor tahrikli araçlar ile İçten yanmalı motorlu araçları beklenti / fiyat olarak açıklamakta.

Başka bir açıdan yaklaşıp küçük bir analiz yapalım.

   Otomobil kelimesi oto (kişisel) mobile (taşıma) anlamına geliyor.Günlük hayatta otomobil / araba kelimelerini sıklıkla kullanırken araç – vasıta kelimelerini daha az kullanıyoruz ve bu iki kelime arka planda kalıyor.Kamyon ,otobüs ,pikap minibüs gibi taşıtlar için ise vasıta / ticari vasıta kelimelerini kullanıyoruz.Dozer ,kepçe, yükleyiciler söz konusu olunca bu sefer iş makinası kelimesini kullanıyoruz.Yani ne durum ne olursa olsun ; vasıta – araç- aracı – aracılık eden – işe koşulan kelimelerini kullanmıyoruz.Pek tabi ki benzer durum diğer milletlerde de bulunuyor fakat oralarda tüm durumlarda kullanılacak her nesne bir araç olduğundan, yapılacak iş ne ise o işe uygun araç kullanılıyor ve ona göre isim alıyor. UTV (kullanışlı araç) , ATV (her yolda giden araç) Large Car (büyük – geniş araba) , Family Car (aile arabası) , LSV (düşük hızlı araç) …… gibi .Biz ise ekonomik eksiklikler ,cahillik ve görgüsüzlükle olayı harmanlıyoruz.Örneğin jip , pikap , motorsiklet , akülü araçları günlük hayatta hiç kullanmazken tatil yerlerinde ulaşımda turistler tadını çıkararak kullanıyor kiralıyor yada turistlerin hizmetlerine tahsis ediliyor.Biz ise jip ve pikapın en lüksüne en büyüğüne tasarlanmamış şehirlerin içinde kötü bir trafikte kullanmayı meziyet görüyoruz.

    Biraz da teknik içeriğe değinerek bilinmeyen ve yanlış bilinen şeylere değnelim.Elektrikli / Hibrit araçlarda kullanılan teknolojileri ve fiyatlarını inceleyerek konuyu açalım.

1- Batarya Teknolojileri / Fiyatları = Kurşun asit aküler ; fiyat ,ağırlık ve enerji / ağırlık oranları verilerinden dolayı mikrohibrit (start-stop) , golf aracı , temizlik araçları gibi yerlerde kullanılıyor. 6 volt 210 ah kurşun asit akü 100 dolardan başlıyor.48 volt , 500 kg , 50 km menzil golf aracı için minimum 800 dolar batarya maliyeti görünüyor (günlük tam şarj deşarj kullanım ile 2-4 sene ömür)

Ni-Cd , Ni Mh , LiPo ve diğer Lityum bazlı yüksek enerji yoğunuklu görece hafif batarylara gelelim:

   2008 -2009 krizinde batan ABD otomotiv sanayisini işçi sendikaları ,hükümet ve diğer kaynaklar finansör olup kurtardı ve yoluna devam etmesi sağladı .İştre tam o günlerde Tesla ortaya çıktı . Gelecekte akıllı araçlar için 500 milyar dolarlık bir fon ayıran A.B.D bunun birkaç milyar dolarını o günlerde elektrikli araç teknolojilerinde başı çeken şirketlere destek olarak verdi ve en fazla payı Tesla aldı. Obama o dönem yine konuyla ilgili olarak Lityum batarya üretiminin % 90 dan fazlasının Çin tarafından sağlandığını yakın gelecekte A.B.D nin dünya üretiminin % 50 ‘sini hedeflediğini ve gelişmiş batarya teknolojilerinde liderlik hedeflendiğini belirtiyordu.Yine aynı dönemlerde mütahattiklikten akü şirketi ceo luğuna terfi eden beyinlerimiz ise elektrikli araç için pazarın oluşması gerektiğini belirtip lityumu ithal ederek olayı çözeceklerini hatta (numune örnekleri) teknolojiyi bir milyonluk arge bütçesi ile çözdüklerini idda ediyordu.İşin komik tarafı mobil elektronik cihazlarda kullanılan lityum pazarı hep vardı hep büyüdü.

   Cep telefonunda 10 Watt saatlik lityum batarya için 50 $ öderken 10.000 waat saatlik hibrit yada 50.000 waat saatlik tam elektrikli araç lityum bataryasının değişimini nasıl yapacağız yada bu araçları kaça üretip satacağımız umuyoruz ? (sadece batarya teknolojisi hesap ederek)

  Yüksek teknolojili batarya fiyatlarının anormal derecede ucuzlayacağı beklentisi çok büyük bir handikabı da beraberinde getiriyor. Şöyle ki ;

  D.C enerjinin  depo edilebilirliği ucuz değil .Anormal düşük fiyatlara yüzlerce kilowatsaatlik enerjinin depo edileceğini ve bunu milyarlarca insanın günlük hayatta kullanacağını öngörmek makro ekonomi , mikro ekonomi , petrodolara  ve petrokimyaya dayalı dünya ekonomisini bilmemek gibi bir sonuca götürüyor. Ucuz atomik pillerin varlığı diğer pil – enerji teknolojilerinde  pastanın ekmekten ucuz olması gibi tuhaf  bir durumu gösteriyor.

2- Elektrik Motor Teknolojileri = Hibrit ve Tam elektrikli araçlarda kullanılan motorlar genellikle indüksiyon motoru yada mıknatıslı tip motorlar ve bunların yüksek teknolojili – yüksek verimli – düşük ağırlıklı olanları.

Sanayide kullanılan100 Kw lık İndüksiyon motoru ile Teslanın 100 Kw lık indüksiyon motorunu kıyaslayalım.

Sanayide kullanılan 100 Kw AC İndüksiyon Motor 500 -1000Kg

TESLA ‘nın kullandığı 100 Kw AC İndüksiyon Motor 100Kg

   AC indüksiyon motorlarda kullanılan elektriksel çeliğin manyetik geçirgenliği arttıkça ve elektriksel kayıpları azaldıkça (yani teknolojisi arttıkça) fiyatı da artıyor.Bugün için bu elektriksel çelikleri Alman ,Hint ,Japon ,Çin ve ABD şirketleri üretiyor.Yani önemli olan pazar olması pazar hazır olduğunda çeliği ithal eder sorunu çözeriz !

   Mıknatıslı motorlarda durum daha çıkmaz boyuttta.Nadir torpak elementi olarak geçen Neodimyum mıknatısların hammaddesi pahalı , rezerv çoğunluğu Çinde ve devlet kontrolünde.10 Kw gücünde Neodimyum mıknatıslı bir motorun Çin fabrika çıkışı başlangıç fiyatı 750 Dolar civarı.

    Genellikle Hibrit araç için 50Kw Motor + 30 Kw Generator / Motor kullanıldığını düşünürsek Çin malı neodimyum motoru  5000 dolardan aşağı Fabrika çıkışı (exwork) çekemeyeceğimiz aşikar.

   Tam elektrikli araçta Neodimyum 75-200 Kw’ lık motor kullandığımızı farzedersek maliyet direk 10.000 dolarlara çıkacak.

3- Diğer Elektrik Elektronik Cihaz ve Komponentler  = ( İnverter – Onboard Şarj cihazı – Solar Panel – Bağlantı Ekipmanları – Anahtarlar – Göstergeler – …… ) 

     Seri üretimde bulunan en ucuz Mosfet Kontrollörler ( Golf araçları v.b için ) 500 Dolardan başlıyor.Elektrikli araçlar için Curtis üretimi 10-20 Kw Ac İnverterler ise 1500-2500 Dolar civarı. Hibrit araç yada Tam elektrikli yüksek güçlü motor inverterleri ise 15 – 20.000 Dolarları bulabiliyor.

     Araçüstü (onboard) şarj cihazları genellikle golf araçları ve hibrit araçlarda bulunuyor .Bu sebeple hibrit ve şarj edilebilenlere plugin yani fişli deniliyor.Belirli bir güç üzerinde (genellikle 10 Kw üstünde ağırlık, maliyet ve teknoloji arttığından) araçüstünde kullanılmıyor.Bunun yerine belirli noktalarda toplu kullanım şarj istasyonları seçeneği değerlendiriliyor.Araçüstü şarj cihazları yüksek teknolojili ,hafif, hızlı şarj olanları birkaç bindolardan başlıyor. (kurşun asit akü / golf aracı şarj cihazları 500 dolardan başlıyor)

Diğer elektrik elektronik parçalar üreticiye ve araç modeline göre şekilllendiğinden evrensel parçalar için toplu parça satan web siteleri incelenebilir.

4- Hibrit Araçalar İçin Menzil Artırıcı ve İçten Yanmalı Motor = Hibrit sistem bir zor bir algortima olduğundan ; karışık, döngülü , verimli ,hızlı şarjlı , hafif , ekonomik ve uyumlu bir içten yanmalı motor üretmek ancak büyük bir otomotiv üreticisi çatısı altında üretilebilir görünüyor. Hibrit araçlar genellikle Toyota Priusla bilinen yaşayan örnek olduğundan hibrit araç motorlarını özellikle motor denetimini Prius gibi araçlar üzerinden incelemek daha faydalı olacaktır.

Menzil artırıcılar yeni yeni gündeme gelse de GENSET olarak sunulduğundan seri üretime girmesi büyük otomobil üreticileri eliyle olacak yada bireysel kullanımda bazı uyum problemlerini beraberinde getirecektir.

5-Tahrik ve aktarma organları = İster basit bir golf aracı isterse Tesla gibi süper elektrikli araç olsun hız denetimi ve ileri geri vites elektronik denetimli olduğundan tek redüksiyon bir tahrik yeterli oluyor. Golf aracı için 300-500 Dolar olan aktarma organı  gelişmiş elektrikli spor otomobilde (daha yüksek güçte ) biraz daha teknolojik olarak  bin dolarlar civarı gezebiliyor. Hibrit araçlar  sıra ile 3 motor peş peşe sürüldüğünden en az 2 bağımsız debrijay sistemi ve bir dişli kutusu + diferansiyel sistemi bulunması gerekiyor.

Son tahlilde batarya teknolojileri ve tahrik teknolojileri yeterli bir konuma gelse de çağ atlatacak teknoloji kilidi bataryada saklı.Batarya teknolojisinin ileride daha da gelişeceği muhakkak.Fakat sürekli gözden kaçan bir nokta bulunmakta. Pasta ekmekten ucuz olur mu ? 300- 500 km menzilli bir araç bataryası ucuz olacaksa diğer batarya gereksinimleri ,teknolojileri , kablolu enerji hatları ve tüm sistem ne olacak ?

Milyarlarca akıllı telefonun satıldığı bir dünyada pastanın ekmekten ucuz olma ihtimali tabi ki var.Kapitalin merkezleri sadece üretimi değil finansmanı ,geri dönüşü ve sonrasını planladığından  bilim kurgu filmlerindeki gelecek daha da yaklaşmış olabilir.

Tümleşik teknoloji + Komponent kullanılarak Chevrolet Bolt – LG işbirliği , Tesla Giga Factory ve Toyota Prius gibi başlıca örnekler çok büyük bir kırılmayı gerçekleştirmek üzere.

   Binlerce parçası bulunan elektrikli / hibrit araçları basitçe sistem sistem fiyatlandırıp kısaca açıkladık.Tabi ki seri üretim yada projelendirme için detaylı çalışmalar gerekli.Konu olarak değinmek istenilen odak teknolojinin ve üretimin bir kültür ve zeka işi olduğu.Bu konuların çözümü önceki çözümlerin incelenip daha iyisi nasıl yapılabilire kilitlenmek, yani Japon bakışı  en doğrusu

Yakala ve geç.

 

Önder DALGIÇ

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s