Toprak Aşılama ( Nedir , Nasıl Yapılır , Önemi Nedir ? )

Toprağın kendisi bizler gibi canlı olduğundan bu canlı yapının varlığının devamı ve zenginliği sağlandığı sürece topraktan iyi sonuçlar alabiliriz.

Peki topraktaki bu canlı yapı nedir ?

Teknik detayı uzmanlarına bırakmak koşuluyla sıralarsak ; Toprağın içinde bulunan organik maddeler (insan -hayvan – bitki atığı organik parçacıklar) , Mikro organizmalar , Solucan v.b toprak işleyiciler , iyileştiriciler olarak sayabiliriz.

Topraktaki organik süreğen , yağmur ile sağlanır .Yeterli yağmur suyu alan yerlerde bitkisel çeşitlilik ve yaşam döngüsü zengin olduğu için bozucu etkiler olmadığı sürece toprak altı ve üstündeki canlı varlığı devam edecektir.

Eğer sulama yanlış olursa ve susuzluk sorunu varsa önce bitkiler devamında da toprak sararıp solar. Kuraklığın  uzun süreli olduğu, susuzluğun ,çölleşmenin , fiziksel ve kimyasal çözülmenin çok olduğu yerlerde başlıca sorun ;  zayıf toprak yapısı ve buna bağlı zayıf bitki örtüsüdür.85-2

Toprak aşılama ; kök mikrobiyolojisi ,iz element ,perlit , pomza (ponza) ,Cam yünü ,Taş yünü, torf,  volkanik kül , volkanik taş ,vermukulit , gözenekli yapı , yaş kompost , kuru kompost, vermikompost , hümik asit ,bukaşi , em , gibi konulara girmeden , profesyonel-detay – kollektif çalışmaları gerektirmeyen, bireysel çaba ve çalışmalarla yapılabilecek, ekonomik , sade , basit , yerinde, kararında yapabileceğimiz bir çalışmadır.

Yakın dönemde artan , keşmekeş şehir yaşamı , çevre felaketleri , kanser v.b hastalık korkusu ile saçma bir çevreci akım oluştu.Hafta sonları suvlara , jiplere doluşan (çevreci !) insanlar ; kanyonlarda ,dere tepelerde pikniğimsi gezi sporu (!)  yapıp ne kadar duyarlı olduklarını sosyal medyadan paylaşıp haklı övgülerini  alıyorlar.

Bazı farklı insanlarımız ise , biten iş hayatları sonrası yada emekliliğinde elde ettikleri  ile Ilıman verimli kıyı yerlerinden arazi satın alıp muazzam bir tarımsal üretime soyunuyorlar.Bu tayfadan kimisi iş gücünü köylülerden hizmet satın alarak yapıyor  , kimisi ise tarlayı (mecburen ) traktörle sürüp toprak kesekleri arasına , içine ,neresine denk gelirse (  mecburen )  hazır fide domatesi dikip yetiştirmeye çalışıyor.Ömrünün 2/3 ünü herkes gibi yiyen içen tüketen insanların tuhaf traji komik hikayeleri birde televizyonda belgeselde örnek olarak verilmez mi !!!

Hiçbir deneyimi altyapısı olmayan insanların uğraşları ise daha da acayip .Kommünal & kültürel bir çevreci eğitim (!) alıp , pahalı – gereksiz  yaşama kendini adayıp , örnek rol model olmaya çalışıyorlar. Bir bakıyoruz  50- 80 cm de yapılan tarımı bilmeden kepçeler dozerler (?) ile birkaç metre derinliğinde kanallar kazıp bereketli topraklarda  perma kültür çalışmaları yapmaya gayret ediyorlar…

Bu kadar girizgah ve detaylı  farklı yön ve yönelimleri açıkladıktan sonra neden toprak aşılama yapılmalı nasıl yapılmalı ve nerede yapılmalı birazda bu konulara yoğunlaşalım.

Örnekler üzerinden gidersek,balkonda  kışa girmek üzere olan saksıdaki çiçeğimizi ele alalım.

90-1

Saksıyı boşalttıktan sonra ; Çiçeğin kök gövde dahil bütün parçalarını , asitsiz , şekersiz ,susuz , çabuk yok olacak bitkisel atıkları , meyve sebze kabuklarını – saplarını ,tuzsuz kuru yemiş kabuklarını ve akla gelebilecek benzer atıkları toprakla katman katman gofret şeklinde yerleştiriyoruz.Bu şekilde karışımımızı ayda bir üstüne su dökerek 6-12  ayda (sıcaklığa bağlı olarak) zengin içerikli toprak haline getirebiliriz. 

Toprak altındaki bakteriler sıcakta çok verimli hale geliyorlar .Gözlem ve deneyimime göre söyleyebilirim ki ;  güney bölgelerimizde çürüme işlemi 6 ay yada daha kısa sürede gerçekleşiyor. 

2. Uygulamalı örneğimiz ; kışlık kurutma, salça ,reçel v.b mutfak gıda ürünleri hazırlanırken artan kısımların gömülmesi.

90-9

Bu yöntemle çöp diyeceğimiz atıklar çok rahat değerlendirilebilir.Bu tip atıklar ile  organik yapının 2 kat arttığını gözlemledim.Nar ekşisinden artan parçaları toprağa sonbahar başı gömüp ilkbahar başlarında toprağı açtığımda narların çoğunun çürüdüğünü ,üstüne nar tanelerinin toprak altında filizlendiğini gördüm.Yani bir süre sonra o filizler tekrar çürüyerek 2. çürüme işlemi başlayacak.

90 11.jpg

Sürdürülebilir tarımda (perma kültür de) ele alınan konulardan bir tanesi de  tepe kültürdür (hugel kültür) .Tabii ki bu yöntem toprak üstüne ve çok yağmur alan Avrupa v.b yerlere uygun olduğundan tersi yöntem çukur kültür (organik maddece fakir – bitkisel örtü olarak fakir)  iç bölgelerimizde daha makuldür.

https://taslibahce.wordpress.com/2014/06/11/cukur-kultur-kasim-2012/

(özverili çalışma için taşlı bahçeye teşekkürü borç biliriz )

Çukur kültür yöntemi ile toprak aşılamanın benzer yönleri olmasına rağmen bazı farkları bulunmakta :

1 – İster Tepe kültür ister  Çukur kültür olsun  iki yöntemde  drenaj / drenaj + su tutma önemlidir.Bu sebepten  kuru madde önceliklidir.Toprak aşılamada ise her türlü yaş kuru organik atık veya çürür zehirsiz eşya kullanılabilir (pamuklu boyasız elbiseler , tuvalet kağıtları , tırnak ,saç ,…)

2- Çukur kültür çok iyi bir drenaj sistemidir , iyi su tutar , iyi havalandırma sağlar , muazzam bir organik yataktır.Fakat ağaç gövdelerinin ve parçalarının önceliği yakacak yada endüstriyel olmasıdır.

3-Toprak aşılama organik döngüyü , kemosentezi canlandırır ve yapılan bölgeyi solucan maması haline getirir.Fakat bu durum zamanla olur.Çukur kültürdeki gibi hemen üst kısmına mevsimlik sebze meyveler dikilirse toprak altında bulunan asidik yapı köklere zarar verebilir.Bunun için eğer toprak aşıladıktan sonra ekim dikim yapılacaksa kök uzantısı kadar yada çürüme ve kök büyümesinin yayılım süresine bakıp tahmini bir şekilde ekim dikim yapılabilir.Yada toprak aşılama gofret şeklinde kat kat yapılarak çürük sebze meyve atıklarının gaz asit etkisi azaltılır.

4- Toprak aşılama Doğu Karadeniz gibi toprağın sürekli yıkandığı , gevşek yapılı topraklarda v.b yerlerde uygulanmamalıdır. Çukur Kültür ve Tepe Kültür aşırı yıkanan topraklarda uygulanabilir.

5- Çukur kültür ve Tepe kültür de yoğun bir iş gücü ve kuru madde ihtiyacı vardır.Toprak aşılamada ise mutfak atığı çöpler çabuk eriyen naylon poşetle bile direk gömülebilir.

6- Toprak aşılamanın öncelikli uygulama alanı ;  zayıf , nadaslı tarımın yapıldığı ,büyük ,verimi az ,bitki örtüsü az topraklardır.Bu sebeple büyük organik çöp yığınları  , arıtma tesisi atıkları endüstriyel ölçüde Kamyon ve iş makinaları ile toprağa yayılıp üstü örtülebilir.

7- Toprak aşılama balkondaki bir saksıda  , bahçede , tarlada ve (aşırı yağış almayan) her yerde yapılabilir. Taktisel , düşünsel , tasarımsal detaylara ihtiyaç duymaz.

8-Biyogaz-çöp dönüşümü sonrasında  elde edilen organik atıklar solucan maması olarak kullanılabilir yada bu atıklar toprak aşılamaya uygundur.Kitlesel çöp yönetiminde , kent yönetiminde bu yöntem kullanılmalıdır.Bireysel çabalar dışında organize çöp dağları toprak altına kontrolsüz gömülmemelidir.

9- Çok fazla organik atık varsa bahçede basit mini biyogaz tesisi kurulmalı devamında gazı çıkan biyo atıklar solucan yeminde yada toprak aşılamada kullanılmalıdır.

10- Tepe kültür ve çukur kültürde kullanılan her tür atık ve daha fazlası toprak aşılamada kullanılabilir fakat toprak aşılamada kullanılan her atık çukur kültür ve tepe kültürde kullanılamaz.

11 – Toprak aşılama ve malçlama yöntemi kadar etkili sonuç verecek bir yöntem yoktur.Bu yöntemle çöller yeşerebilir.Tam da bu nokta da bu işin duayeni  Geoff Lawton bize bu ikili yapıyı anlatıyor.(toprağın altı -üstü -içi nasıl işlenmeli + nasıl korunmalı )

Biz asit var  gaz çıkışı olur diyerek tedirgin ettik fakat üstad değinmemiş bile.

Sayın okur !

Eğer kuru yada yaş kompost yapmak istiyorsan bitkisel / organik atıklarını toprak üstünde açık alanda  yaparak alt üst ederek  lütfen etrafa bakteri yayma  , sineklenmeye sebep olma , çöp  kokusu verme.

Bu işi toprak altında yaparak hem solucanlara yardım et hemde toprağa direk can ver.

                                                           Örnek uygulama 

1 – Organik mutfak atıkları : (sebze ,meyve,ekmek- tahıl atıkları ,yemek atıkları ,yenen şeylerin çöp ve arta kalanları,…)

90-12

2- İşlenmiş organik atıklar :  (Elektrikli süpürge atıkları mayklar , pamuklu elbise ,yumurta kolileri , Oluklu mukavvalar ,alışveriş fişleri , tırnak saç parçaları , tuvalet kağıtları , …)

9013

Aşılama yapılan alanın üstüne çam tohumu v.b sert kabuklu tohumlar dikilebilir.

90-14

90-15

Toprağa can verip yapılandırmak için kullanılan diğer sistemlerle kıyaslayacak olursak :

1- Pomza ,perlit v.b malzemeler para ile alınabilir.Taşıması ve büyük alanlarda kullanımı zordur.

2- Bukaşi , Em gibi uygulamalar teknik detay içerir ,zaman alır ,fazladan emek ister.Aynı etkiyi evsel çöp ile toprağa aşılayarak yapabilirsiniz.

3- Yaş / kuru kompost uygulamalarında özel alan ve depolama ister  , devamında ise tersleme , takip , ısı kontrolü gibi emek işçilikler gerektirir.Kötü koku ,sinek ,bakteri mikrop yayılımına sebep olur.

       

   TOPRAK AŞILAMADA KULLANILABİLECEK ÖRNEK ATIKLAR

                                    A- Çabuk Eriyen Atıklar

Tahıllı atıklar (Küflü küfsüz ekmek , pasta – börek atıkları) ,

Tuzsuz çerez kabukları , soğan sarımsak  kabuğu (kuru ve  ince kabuklar) ,

Hayvansal atıklar (peynir , yumurta kabuğu, kahvaltılık ekmek üstü sürülen artıklar ,… )

Şeker , buğday ,bulgur,kraker ,unlu v.b artanları (özellikle toprak üstüne serpilirse karınca ve kuşları alana çekecek  , toprak üstü ve toprak altı yaşam döngüsü başlatacaklardır.) ,

Sebze – meyve artıkları (nane,tere ,dere otu,marul v.b  artanları) ,

Yıllık bitkisel ve çiçek artıkları (yaş – kuru ) ,

Çay demi, 

 Muz kabuğu, salatalık kabuğu ,biber sapı  ,elma armut v.b meyve sapları ,

Sulu meyve ve  sebzeler , yemek atıkları , …

                               

                         B- Geç Eriyen Atıklar 

Tırnak  , saç artıkları 

Pamuklu kumaşlar (boyasız / beyaz)

Ağaç gövdeleri ,dalları ve kökleri,

Mobilya ahşap atıklar,

Talaş , 

Üzüm tanesi , narenciye  ,domates atıkları, şekerli asitli şeyler ,…

                             

                    Dikkat Edilecek Hususlar

Tamamlayıcı olarak toprak üstü örtü malçlama en iyi etkiyi verir ve sürekliliği getirir , 

Devamında toprak üstü aşılama yapılmalıdır.(tohum bombası , karınca – kuş besinleri, ,soğanlı bitki ekimleri) ,

Tarımsal üretim yapılacaksa ; toprak üstü damlama , mümkünse toprak altı damlama yada çakma damla  kullanılmalıdır ,

Bu uygulama alanlarına susuz yaşayabilen bitkiler ekilebilir (dam koruğu , çeşitli çalılar, dallı darı , v.b ) , 

Yer örtücü ve toprak neminin uçmasını engelleyen sarmaşık türleri ekilip dikilebilir , 

C4 bitkileri ile çeşitlenmesi uygundur, 

Kuş pislikleri amonyaklı olduğundan küllendirilip  kullanılmalıdır.Amonyak zehiri yeraltı sularına karışmamalıdır (içiyoruz). Kuş pisliği biyogaz tesisinde kullanılırsa hem enerji hem de  yüksek kaliteli gübre elde edilir.,

Etçil (insan / hayvan ) atıkları aynı şekilde iyice küllendirilmeli yada  lifli bitkilerle karışım yapıldıktan sonra kullanılmalıdır. ,

Kamyon dolusu yada daha fazla  organik atık önce biyogaz tesisinde değerlendirilip sonra toprak aşılamada yada solucan mamasında kullanılmalıdır.Tonlarca biyo atık direk gömülmemelidir. (toprak altındaki gaz birikimi artar .Örnek Mamak çöplüğü olayı)

Bazı (tropik bitkilerin özleri meyveleri ) zehirli bitkiler yada bencil (yanında başka tür yaşatmayan) bitkilere dikkat edilmelidir.Bilgi alınmalıdır.Bilinmeyen her türden organik atık yerinde evsel atıklarla başlanmalıdır.

 

 

 

Önder DALGIÇ

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s