ALAN ZAYIFLATMA (FIELD WEAKENING)

Elektrik motorlarında stator ve rotor arasındaki itme çekme etkileşimi arz talep şeklindedir.Bu arz talep olayında devrin yükselmesi ile tork ihtiyacı azalır ,Hız aşırma (over drive / yüksek hız )  için frekansı artırmaktan başka seçenek yoktur.Yüksek frekansın yan etkileri düşünüldüğünde ‘alan zayıflatma’ yüksek hız için tek seçenek olarak kalıyor.Alan zayıflatmayı fiziksel olarak benzetirsek ; elektrik motorunun rotorunu ve statorunu makas ağzı gibi açıp kapatmak  yada bir balon gibi şişirip söndürmek  gerekir.

Yüksek hızlarda tork düşer demiştik.

  * Tork  , rotorda sabittir. ( hazır mıknatıs /  sargılı rotor / sicap kafes / relüktans)

 * Statordan nominal akım gerilim geçiyor,

 * Frekans sabit yada belli değeri aşsın istemiyoruz .(Maksimum 50Hz)

O halde rotora müdahale etmekten başka seçenek yok.

– Peki rotorda ki tork nasıl düşürülür ? 

– Manyetik alan zayıflatılarak.

– Peki Manyetik alan nasıl zayıflatılır ?

1-Rotorda kullanılan kısa devre çubuklarından (sargılardan) geçen akım-gerilim kontrol edilerek alan zayıflatılır,tork azalır ,devir artar.

42 2

 

42Fig-4-switch-openNewDynaIllusDynamotor 1 fazlı sargılı motorda elektronik kontrol ile ( optokuplör  ) alan zayıflatmayı etkili bir şekilde kullanmış.Elektronik kontrol kartı hem ebat olarak dez avantaj hemde yüksek devirlerde balans problemi ortaya çıkar.

 

2-Rotor yada stator hareket ettirilerek stator-rotor paralelliği (manyetik alan kesişmesi) azaltılır ve  manyetizma azalır,tork azalır ,devir artar.42 3                                       42 4

 

 

Yazı başlığındaki gif ve üstteki video da bldc stator, mekaniksel olarak devreden çıkar ve çıktıkça manyetik alan zayıflar.Tabii ki motor boşta olduğu için devir sayısı, yük altında bu kadar çok ve çabuk yükselemez.

Variable torque motors şirketi ,Elektrikli ve Hibrit araçlarda kullanım için asenkron motorun rotorunu , lineer bir motorla (lift motoru / anten motoru) hareket ettirerek manyetik alanı zayıflatmayı düşünmüş.100_0181vtm

Yazıdaki şirket ürünleri  ( dynamotor , variable torque motor llc ) piyasa da çok durmamış olsa da açıklayıcılığı ve ilişikliği  oldukça iyi.

 

Önder DALGIÇ

 

 

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s